PKD 28.97.Z — Produkcja maszyn do wytwarzania przyrostowego: ryczałt, VAT i kasa fiskalna 2026

PKD 28.97.Z to kod dla przedsiębiorców, którzy zajmują się produkcją maszyn do wytwarzania przyrostowego, czyli urządzeń wykorzystywanych m.in. w technologiach druku 3D i pokrewnych procesach wytwarzania warstwa po warstwie. To kod, który może być właściwy dla firm projektujących, montujących i produkujących takie maszyny, ale nie zawsze będzie pasował do każdej działalności związanej z drukiem 3D. W praktyce bardzo ważne jest rozróżnienie między produkcją urządzeń, ich sprzedażą, serwisem, projektowaniem oprogramowania oraz wykonywaniem usług wydruku na zlecenie.

Ten artykuł pomoże Ci zorientować się, kiedy PKD 28.97.Z może być właściwym wyborem, kiedy warto uważać na inny kod PKD oraz jakie znaczenie mogą mieć w 2026 roku ryczałt, VAT i kasa fiskalna. To materiał informacyjny, a nie indywidualna porada podatkowa lub prawna.

Co obejmuje PKD 28.97.Z

PKD 28.97.Z obejmuje produkcję maszyn do wytwarzania przyrostowego. W uproszczeniu chodzi o działalność polegającą na wytwarzaniu urządzeń, które tworzą obiekty poprzez nakładanie materiału warstwa po warstwie. Zwykle mogą to być różne typy maszyn wykorzystywanych w produkcji addytywnej, urządzenia prototypowe, przemysłowe systemy drukujące oraz elementy składowe tych maszyn, jeżeli mieszczą się w zakresie produkcji urządzeń.

Warto zwrócić uwagę, że sam kod PKD opisuje rodzaj działalności, a nie każdy możliwy model biznesowy związany z technologią przyrostową. Dlatego przed wyborem kodu trzeba sprawdzić faktyczny zakres czynności: czy sprzedajesz gotowe maszyny, czy je projektujesz i produkujesz, czy tylko składasz komponenty, czy może świadczysz usługi drukowania na zlecenie.

Dla kogo ten kod będzie pasował

PKD 28.97.Z może pasować przede wszystkim do firm, które realnie zajmują się produkcją maszyn do wytwarzania przyrostowego. Mogą to być na przykład przedsiębiorcy:

• projektujący i wytwarzający drukarki 3D lub podobne urządzenia przemysłowe,
• montujący maszyny addytywne z własnych lub zakupionych komponentów,
• produkujący specjalistyczne urządzenia do prototypowania i produkcji warstwowej,
• tworzący linię maszyn lub zautomatyzowanych systemów przyrostowych dla przemysłu,
• sprzedający własną markę urządzeń wytwarzanych we własnym zakładzie produkcyjnym.

Ten kod będzie zwykle mniej trafny, jeżeli Twoja firma nie produkuje maszyn, lecz np.:

• wykonuje usługi druku 3D na cudze zamówienie,
• sprzedaje gotowe urządzenia kupione od producenta,
• prowadzi serwis, naprawy lub modernizacje maszyn,
• tworzy wyłącznie projekty techniczne lub oprogramowanie sterujące,
• zajmuje się sprzedażą materiałów eksploatacyjnych, filamentów lub żywic.

W takich przypadkach właściwy kod może być inny i zależy od faktycznego zakresu działalności. To bardzo ważne, bo sam „druku 3D” nie należy automatycznie utożsamiać z produkcją maszyn do wytwarzania przyrostowego.

Przykłady działalności

Poniżej znajdziesz przykłady, które mogą pomóc ocenić, czy PKD 28.97.Z pasuje do Twojego biznesu:

• Producent drukarek przemysłowych — firma buduje własne maszyny do drukowania elementów technicznych.
• Wytwórca systemów przyrostowych — przedsiębiorstwo projektuje urządzenia do przemysłowej produkcji addytywnej z własnym sterowaniem i konstrukcją.
• Assembler maszyn — działalność polega na składaniu maszyn z części i podzespołów w produkt finalny sprzedawany pod własną marką.
• Firma prototypująca urządzenia — przedsiębiorca tworzy i testuje autorskie modele maszyn do wytwarzania przyrostowego.
• Zakład produkujący urządzenia specjalistyczne — np. maszyny do drukowania na materiałach technicznych, kompozytach lub w zastosowaniach przemysłowych.

Jeżeli natomiast Twoja działalność ogranicza się do samego świadczenia usługi wytwarzania przedmiotów na zamówienie, to w wielu przypadkach będzie to inny profil niż produkcja maszyn. Właśnie tu najczęściej pojawia się pytanie: jaki kod PKD wybrać, żeby odpowiadał rzeczywistemu biznesowi, a nie tylko technologii, której używasz.

PKD 2025/2026 — na co uważać przy aktualizacji kodu

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje PKD 2025. Oznacza to, że przy nowych wpisach i zmianach w rejestrach należy używać właśnie tej klasyfikacji. Dla firm zarejestrowanych wcześniej funkcjonuje okres przejściowy do końca 2026 r. Po jego zakończeniu ma nastąpić automatyczne przeklasyfikowanie kodów, które nie zostały zaktualizowane.

W praktyce warto pamiętać o kilku rzeczach:

• jeżeli zakładasz firmę po wejściu w życie PKD 2025, wybierasz już aktualne kody,
• jeżeli prowadzisz firmę od lat, sprawdź, czy opis Twojej działalności nadal pasuje do nowej klasyfikacji,
• jeżeli zmienił się profil firmy, nie odkładaj aktualizacji na ostatnią chwilę,
• jeżeli działasz na styku produkcji, usług i handlu, zwróć uwagę, czy nie potrzebujesz kilku kodów PKD jednocześnie.

PKD 2025 ma lepiej odzwierciedlać zmiany gospodarki, w tym rozwój gospodarki cyfrowej, cyrkularnej i bio-gospodarki. To oznacza, że przy działalnościach technologicznych, takich jak produkcja maszyn do wytwarzania przyrostowego, opis działalności powinien być czytany bardzo uważnie i w oparciu o realny model biznesowy.

Ryczałt 2026 — co sprawdzić przed wyborem formy opodatkowania

Jeżeli rozważasz ryczałt ewidencjonowany, najpierw sprawdź, czy w ogóle możesz z niego korzystać oraz czy ten sposób opodatkowania jest dla Ciebie praktyczny. W 2026 r. limit przychodów uprawniający do ryczałtu ewidencjonowanego za 2025 r. wynosi 2 000 000 euro, czyli 8 517 200 zł. Limit dla kwartalnego ryczałtu to 200 000 euro, czyli 851 720 zł.

W przypadku PKD 28.97.Z szczególnie ważne jest to, że stawka ryczałtu nie wynika wyłącznie z kodu PKD. W praktyce zależy ona od faktycznego zakresu czynności, a czasem także od klasyfikacji PKWiU i sposobu prowadzenia działalności. Dlatego nie należy zakładać jednej stawki tylko dlatego, że firma ma określony kod PKD.

Przed wyborem ryczałtu warto sprawdzić:

• czy Twoja działalność mieści się w warunkach pozwalających na opodatkowanie ryczałtem,
• czy w ramach działalności nie występują czynności wyłączające tę formę opodatkowania,
• jakie dokładnie czynności wykonujesz: produkcję, montaż, sprzedaż, serwis, projektowanie, usługi dodatkowe,
• czy przy Twoim modelu biznesowym ryczałt będzie korzystny przy realnych kosztach produkcji,
• czy potrzebujesz indywidualnej weryfikacji klasyfikacyjnej, jeśli zakres czynności jest mieszany.

Jeżeli Twoja firma łączy produkcję maszyn, sprzedaż urządzeń, serwis i usługi wdrożeniowe, ryczałt może wymagać dokładniejszej analizy. W takich przypadkach lepiej nie opierać się wyłącznie na nazwie kodu PKD.

VAT 2026 — kiedy może pojawić się obowiązek VAT lub utrata zwolnienia

Od 1 stycznia 2026 r. limit zwolnienia podmiotowego VAT wynosi 240 000 zł. Oznacza to, że po przekroczeniu tego progu lub w innych sytuacjach przewidzianych przepisami możesz stracić prawo do zwolnienia. Zawsze trzeba też sprawdzić wyłączenia branżowe i rodzaj sprzedaży, bo sam limit nie przesądza jeszcze o wszystkim.

W działalności związanej z PKD 28.97.Z temat VAT może być szczególnie ważny, jeśli:

• sprzedajesz droższe urządzenia dla firm,
• realizujesz większe zamówienia jednorazowe,
• łączysz produkcję z importem komponentów lub sprzedażą sprzętu do innych krajów,
• świadczysz także usługi wdrożeniowe, montażowe lub serwisowe,
• Twoi kontrahenci oczekują faktur VAT.

W praktyce przy maszynach do wytwarzania przyrostowego często pojawiają się transakcje o wyższej wartości, a to może szybciej prowadzić do przekroczenia limitu zwolnienia. Trzeba jednak podkreślić, że sama branża nie przesądza o obowiązku VAT — decyduje faktyczna sprzedaż, jej wartość, rodzaj czynności i inne okoliczności wynikające z przepisów.

Jeżeli zastanawiasz się, czy w Twoim przypadku VAT będzie obowiązkowy, najlepiej przeanalizować: rodzaj klienta, skalę obrotu, strukturę sprzedaży i to, czy nie zachodzą szczególne wyłączenia. To właśnie od faktycznego zakresu usług/sprzedaży zależy odpowiedź.

Kasa fiskalna — kiedy temat jest ważny

Kasa fiskalna może pojawić się w firmie związanej z PKD 28.97.Z przede wszystkim wtedy, gdy sprzedaż odbywa się na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej albo rolników ryczałtowych. Wiele firm produkcyjnych sprzedaje głównie do innych przedsiębiorców, więc w praktyce kasa fiskalna nie zawsze będzie kluczowym tematem. Jeśli jednak prowadzisz także sprzedaż detaliczną, sytuacja może wyglądać inaczej.

Na obowiązek ewidencji na kasie fiskalnej wpływa nie tylko sam kod PKD, ale też:

• kto jest nabywcą towaru lub usługi,
• jaki jest sposób sprzedaży: stacjonarnie, internetowo, na odległość,
• czy występują ustawowe zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania,
• jakiego rodzaju towary lub usługi są sprzedawane,
• czy firma nie przekroczyła limitów lub warunków zwolnienia z kasy.

Jeżeli produkowane maszyny sprzedajesz wyłącznie innym firmom, kasa fiskalna często nie będzie pierwszym obowiązkiem do rozważenia. Jeżeli jednak sprzedajesz także pojedyncze urządzenia klientom indywidualnym, temat może wymagać osobnej analizy. Zawsze liczy się faktyczny model sprzedaży, a nie tylko wpisany kod PKD.

Najczęstsze błędy przy wyborze tego kodu

Przy PKD 28.97.Z przedsiębiorcy często popełniają kilka typowych błędów:

• Mylenie produkcji maszyn z usługą druku 3D — to nie zawsze to samo.
• Wpisywanie jednego kodu do całej działalności technologicznej — czasem potrzebnych jest kilka kodów PKD.
• Zakładanie, że kod PKD przesądza o ryczałcie — stawka zależy od faktycznych czynności i klasyfikacji usług lub sprzedaży.
• Ignorowanie PKD 2025 — przy nowych wpisach i aktualizacjach trzeba używać nowej klasyfikacji.
• Odkładanie weryfikacji VAT i kasy fiskalnej — w sprzedaży maszyn detale mają znaczenie, zwłaszcza przy klientach indywidualnych i sprzedaży o wyższej wartości.

Jeżeli masz działalność mieszaną, np. produkujesz maszyny, świadczysz serwis i sprzedajesz materiały eksploatacyjne, dobór kodów PKD powinien wynikać z całego modelu biznesowego. W takich przypadkach jeden kod zwykle nie oddaje pełnego obrazu firmy.

FAQ

1. Czy PKD 28.97.Z pasuje do firmy, która tylko drukuje na zamówienie?

Nie zawsze. PKD 28.97.Z dotyczy produkcji maszyn do wytwarzania przyrostowego, a nie samego świadczenia usług wydruku. Jeśli wykonujesz usługi na zlecenie, potrzebny może być inny kod — zależy od faktycznego zakresu działalności.

2. Czy sam kod PKD decyduje o ryczałcie?

Nie. Dla ryczałtu liczy się przede wszystkim to, jakie faktycznie wykonujesz czynności, a czasem także klasyfikacja PKWiU. Kod PKD jest ważny, ale nie przesądza o stawce ani o samej możliwości stosowania ryczałtu.

3. Czy firma z PKD 28.97.Z może korzystać ze zwolnienia z VAT w 2026 roku?

Może, ale zależy to od spełnienia warunków ustawowych, rodzaju sprzedaży oraz limitu 240 000 zł obowiązującego od 1 stycznia 2026 r. Trzeba też sprawdzić wyłączenia branżowe i szczególny charakter transakcji.

4. Czy muszę już teraz aktualizować PKD na 2025?

Jeżeli zakładasz firmę lub zmieniasz wpis w rejestrze, należy używać PKD 2025. Firmy wpisane wcześniej mają okres przejściowy do końca 2026 r., ale warto wcześniej zweryfikować, czy obecne kody nadal odpowiadają działalności.

5. Czy przy sprzedaży maszyn do wytwarzania przyrostowego zawsze potrzebna jest kasa fiskalna?

Nie zawsze. Zależy to m.in. od tego, komu sprzedajesz, jak prowadzisz sprzedaż i czy korzystasz ze zwolnień. Inne zasady mogą dotyczyć sprzedaży dla firm, a inne dla klientów indywidualnych.

Podsumowanie

PKD 28.97.Z to kod dla firm, które produkują maszyny do wytwarzania przyrostowego. Najlepiej pasuje wtedy, gdy Twoja działalność obejmuje projektowanie, montaż i wytwarzanie takich urządzeń, a nie tylko usługi druku 3D, sprzedaż gotowego sprzętu czy serwis. W 2026 roku szczególnie warto zwrócić uwagę na aktualizację PKD do klasyfikacji 2025, na limity ryczałtu, na limit zwolnienia podmiotowego VAT oraz na to, czy w Twoim modelu sprzedaży może pojawić się kasa fiskalna.

Jeśli działasz w branży technologicznej, najważniejsze jest jedno: dobierz kod do faktycznego zakresu działalności, a nie do samej nazwy technologii. Gdy działalność jest mieszana lub nietypowa, konieczna jest dokładniejsza weryfikacja.

Sprawdź powiązane kody PKD w TwojePKD.pl