PKD 01.28.Z – Uprawa roślin przyprawowych i aromatycznych oraz roślin wykorzystywanych do produkcji leków i wyrobów farmaceutycznych: ryczałt, VAT i kasa fiskalna 2026

PKD 01.28.Z dotyczy działalności rolniczej związanej z uprawą roślin przyprawowych i aromatycznych oraz roślin wykorzystywanych do produkcji leków i wyrobów farmaceutycznych. To kod, który może być właściwy dla przedsiębiorców planujących produkcję surowca roślinnego do dalszego przetworzenia, sprzedaży hurtowej albo współpracy z podmiotami farmaceutycznymi i kosmetycznymi. W praktyce najważniejsze jest jednak to, że sam kod PKD nie przesądza jeszcze o podatkach, zwolnieniu z VAT czy obowiązku stosowania kasy fiskalnej. Decyduje faktyczny zakres działalności, sposób sprzedaży oraz to, komu i w jakiej formie sprzedajesz swoje produkty.

Jeśli zastanawiasz się, jaki kod PKD wybrać, czy 01.28.Z pasuje do Twojej działalności, a także jak podejść do tematów takich jak ryczałt, VAT i kasa fiskalna w 2026 roku, ten artykuł pomoże Ci uporządkować najważniejsze kwestie. Pamiętaj przy tym, że to materiał informacyjny, a nie indywidualna porada podatkowa.

Co obejmuje PKD 01.28.Z

PKD 01.28.Z odnosi się do uprawy roślin, których wykorzystanie jest związane z przyprawami, aromatami oraz produkcją leków i wyrobów farmaceutycznych. W praktyce chodzi o działalność rolniczą nastawioną na pozyskiwanie surowca roślinnego, a nie na typowy handel detaliczny czy przetwórstwo przemysłowe.

W uproszczeniu, ten kod może obejmować m.in. uprawę roślin, z których pozyskuje się:

• surowce przyprawowe,
• substancje aromatyczne,
• rośliny zielarskie i lecznicze,
• materiał roślinny przeznaczony do dalszej produkcji farmaceutycznej,
• surowiec do dalszego przetwarzania przez inne podmioty.

Ważne jest, aby nie mylić samej uprawy z późniejszym przetwarzaniem lub sprzedażą detaliczną. Jeżeli Twoja działalność wykracza poza produkcję rolną i obejmuje na przykład suszenie, konfekcjonowanie, pakowanie pod marką własną, produkcję suplementów, olejków, mieszanek ziołowych lub sprzedaż w sklepie internetowym, może być potrzebny dodatkowy kod PKD. Zawsze trzeba sprawdzić, co faktycznie robisz w ramach firmy.

Dla kogo ten kod będzie pasował

PKD 01.28.Z może być właściwy dla przedsiębiorców, którzy prowadzą uprawę roślin wykorzystywanych jako przyprawy, surowce zapachowe lub materiał do produkcji farmaceutycznej. To kod dla osób, które nastawiają się na produkcję rolną i dostarczanie surowca do dalszego obrotu.

Najczęściej będzie pasował, jeśli:

• prowadzisz gospodarstwo lub firmę rolną specjalizującą się w uprawach ziół i roślin aromatycznych,
• sprzedajesz surowiec do zakładów przetwórczych, farmaceutycznych lub zielarskich,
• uprawiasz rośliny o zastosowaniu przyprawowym lub leczniczym,
• działasz w modelu B2B i sprzedajesz produkty roślinne do dalszego wykorzystania,
• chcesz uporządkować działalność pod kątem PKD 2025.

Ten kod może nie być odpowiedni, jeżeli Twoja działalność to przede wszystkim:

• sprzedaż detaliczna gotowych produktów ziołowych,
• produkcja mieszanek, ekstraktów, suplementów albo kosmetyków,
• usługi handlowe bez własnej uprawy,
• działalność polegająca głównie na przetwarzaniu, a nie na uprawie.

W takich sytuacjach sam kod 01.28.Z może być zbyt wąski. Często trzeba dobrać także inne kody, które lepiej odzwierciedlają rzeczywisty profil firmy.

Przykłady działalności

Poniżej znajdziesz przykłady, które mogą pomóc ocenić, czy PKD 01.28.Z pasuje do Twojego biznesu.

• Uprawa mięty, melisy, lawendy lub innych roślin aromatycznych z przeznaczeniem do sprzedaży surowca.
• Produkcja surowca roślinnego wykorzystywanego przez firmy farmaceutyczne lub zielarskie.
• Uprawa przypraw roślinnych, których część trafia do dalszego przetwarzania przez odbiorcę hurtowego.
• Plantacja roślin leczniczych przeznaczonych do sprzedaży jako materiał rolny lub zielarski.
• Działalność rolnicza łącząca uprawę kilku gatunków roślin aromatycznych i leczniczych.

Przykład praktyczny: jeżeli prowadzisz uprawę lawendy i sprzedajesz ją jako surowiec do producenta kosmetyków lub farmaceutycznego, 01.28.Z może być kierunkiem właściwym. Jeżeli jednak z tej lawendy tworzysz hydrolaty, świece, olejki albo gotowe zestawy prezentowe, trzeba sprawdzić, czy nie wchodzisz już w obszar przetwórstwa lub handlu detalicznego.

PKD 2025/2026 — na co uważać przy aktualizacji kodu

PKD 2025 obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. Przy nowych wpisach i zmianach w rejestrach należy używać właśnie klasyfikacji PKD 2025. Dla przedsiębiorców zarejestrowanych wcześniej przewidziano okres przejściowy do końca 2026 r. Po tym czasie ma nastąpić automatyczne przeklasyfikowanie kodów, które nie zostały zaktualizowane.

To oznacza, że w 2026 roku warto już nie odkładać porządkowania kodów PKD na później. Szczególnie jeśli:

• zakładasz nową działalność i chcesz wpisać właściwe kody od razu,
• rozszerzasz działalność o nowe produkty lub kanały sprzedaży,
• Twoja firma działała wcześniej w oparciu o starszą klasyfikację,
• chcesz uniknąć rozbieżności między realnym profilem firmy a wpisem w rejestrze.

PKD 2025 ma odpowiadać na zmiany gospodarki, w tym gospodarkę cyfrową, cyrkularną i bio-gospodarkę. W branżach rolniczych i zielarskich może to mieć znaczenie szczególnie wtedy, gdy działalność łączy produkcję roślinną z nowoczesnym modelem sprzedaży, magazynowania lub współpracy B2B.

Jeżeli nie masz pewności, czy Twój zakres prac mieści się jeszcze w 01.28.Z, sprawdź opis działalności krok po kroku. Najważniejsze pytanie brzmi: co dokładnie robisz jako firma — uprawiasz rośliny, przetwarzasz je, pakujesz, czy sprzedajesz gotowy produkt?

Ryczałt 2026 — co sprawdzić przed wyborem formy opodatkowania

W 2026 r. limit przychodów uprawniający do ryczałtu ewidencjonowanego za 2025 r. wynosi 2 000 000 euro, czyli 8 517 200 zł. Limit dla kwartalnego ryczałtu to 200 000 euro, czyli 851 720 zł. To jednak nie oznacza automatycznie, że każda działalność z PKD 01.28.Z może bez problemu wybrać ryczałt. Trzeba sprawdzić, czy dana aktywność w ogóle mieści się w zasadach opodatkowania ryczałtem oraz czy nie występują wyłączenia.

W praktyce przed wyborem ryczałtu warto zweryfikować:

• czy prowadzisz działalność o charakterze rolniczym, usługowym czy handlowym,
• czy sprzedajesz wyłącznie własny surowiec, czy także produkty przetworzone,
• czy nie wykonujesz czynności, które mogą wyłączać ryczałt albo wymagać innego podejścia podatkowego,
• czy oprócz uprawy prowadzisz także sprzedaż detaliczną, sklep internetowy lub produkcję wyrobów gotowych,
• jakie PKWiU mogą mieć zastosowanie do konkretnych czynności — jeśli w ogóle są potrzebne w Twoim modelu działalności.

Nie podajemy tutaj jednej, pewnej stawki ryczałtu dla kodu 01.28.Z, ponieważ zależy to od faktycznego zakresu usług/sprzedaży i tego, jak dana aktywność jest kwalifikowana podatkowo. W praktyce różne elementy działalności mogą być oceniane odmiennie. Dlatego przed wyborem formy opodatkowania warto sprawdzić aktualne przepisy oraz, w razie potrzeby, skonsultować się z księgowym lub doradcą podatkowym.

Jeżeli Twoja działalność obejmuje wyłącznie uprawę roślin i sprzedaż surowca, sytuacja może wyglądać inaczej niż wtedy, gdy prowadzisz również konfekcjonowanie i sprzedaż końcową. To właśnie szczegóły decydują o podatkowym obrazie firmy.

VAT 2026 — kiedy może pojawić się obowiązek VAT lub utrata zwolnienia

Od 1 stycznia 2026 r. limit zwolnienia podmiotowego VAT wynosi 240 000 zł. To istotna zmiana dla przedsiębiorców, ale sama w sobie nie rozstrzyga jeszcze, czy dana firma może korzystać ze zwolnienia. Zawsze trzeba sprawdzić również wyłączenia branżowe oraz rodzaj sprzedaży.

W przypadku działalności związanej z PKD 01.28.Z kluczowe pytania brzmią:

• czy sprzedajesz własne produkty rolnicze, czy towary lub wyroby gotowe,
• czy prowadzisz sprzedaż na rzecz firm, czy także na rzecz konsumentów,
• czy wykonujesz dodatkowe czynności przetwórcze,
• czy obrót z działalności przekroczy limit zwolnienia podmiotowego,
• czy w Twoim modelu sprzedaży nie występują sytuacje wyłączające zwolnienie z VAT.

Nie można z góry przesądzić, że działalność oparta o 01.28.Z zawsze będzie zwolniona z VAT albo zawsze będzie VAT-owcem. To zależy od struktury sprzedaży, odbiorców, zakresu czynności i spełnienia warunków ustawowych. W praktyce przedsiębiorcy z branży roślinnej często łączą różne modele sprzedaży, a to wymaga uważnej analizy.

Ważne: jeśli oprócz samej uprawy prowadzisz także obrót detaliczny, wysyłkowy lub sprzedaż gotowych wyrobów ziołowych, wtedy ocena VAT może wyglądać zupełnie inaczej. Dlatego przy planowaniu działalności warto rozdzielić uprawę, przetwarzanie i sprzedaż na poziomie biznesowym i księgowym.

Kasa fiskalna — kiedy temat jest ważny

Kwestia kasy fiskalnej w działalności z kodem 01.28.Z nie zależy wyłącznie od samego PKD. Znaczenie ma przede wszystkim to, komu sprzedajesz oraz w jaki sposób odbywa się sprzedaż. Inaczej wygląda sprzedaż surowca do firmy, a inaczej sprzedaż bezpośrednia konsumentom w sklepie stacjonarnym, na targu czy przez internet.

Temat kasy fiskalnej staje się szczególnie ważny, gdy:

• sprzedajesz osobom fizycznym nieprowadzącym działalności,
• prowadzisz sprzedaż bezpośrednią lub detaliczną,
• obsługujesz klientów na miejscu w gospodarstwie,
• sprzedajesz przez różne kanały, np. stacjonarnie i online,
• Twoje transakcje mogą nie korzystać ze zwolnień przewidzianych przepisami o kasach fiskalnych.

Jeżeli sprzedajesz wyłącznie B2B, obowiązki mogą wyglądać inaczej niż przy sprzedaży detalicznej. Jednak nie należy zakładać tego automatycznie. W praktyce trzeba sprawdzić konkretne przepisy oraz aktualne zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej.

W przypadku firm rolniczo-zielarskich kasa fiskalna często staje się istotna dopiero wtedy, gdy obok uprawy pojawia się sklep, punkt sprzedaży lub intensywna sprzedaż wysyłkowa do klientów indywidualnych. Dlatego warto oddzielić działalność produkcyjną od handlowej i na bieżąco analizować, czy nie pojawia się obowiązek ewidencji.

Najczęstsze błędy przy wyborze tego kodu

Przedsiębiorcy wybierający PKD 01.28.Z popełniają zwykle kilka podobnych błędów. Warto ich uniknąć już na starcie.

• Mylenie uprawy z przetwórstwem. Sam kod dotyczący uprawy nie zawsze obejmuje produkcję gotowych wyrobów.
• Wpisanie jednego kodu dla całej działalności. Jeśli oprócz uprawy prowadzisz sprzedaż detaliczną, pakowanie lub produkcję, mogą być potrzebne dodatkowe kody.
• Oparcie się wyłącznie na nazwie kodu. Liczy się opis działalności i realny sposób prowadzenia biznesu.
• Założenie, że ryczałt jest zawsze dostępny. To zależy od rodzaju działalności i jej podatkowej kwalifikacji.
• Założenie, że brak VAT wynika z samego PKD. Zwolnienie z VAT zależy od limitu, rodzaju sprzedaży i ewentualnych wyłączeń.
• Pomijanie kasy fiskalnej. Jeśli sprzedaż kierujesz do konsumentów, ten temat może być kluczowy.
• Niezaktualizowanie PKD do 2025. W 2026 r. warto mieć już uporządkowane kody zgodnie z nową klasyfikacją.

Najprostsza zasada brzmi: najpierw opisz swoją działalność, potem dobierz PKD. Nie odwrotnie. Kod ma odzwierciedlać rzeczywistość, a nie „pasować” do oczekiwanego podatku.

FAQ – najczęstsze pytania o PKD 01.28.Z

1. Czy PKD 01.28.Z pasuje do uprawy ziół?

Może pasować, jeśli uprawiasz rośliny przyprawowe, aromatyczne lub rośliny wykorzystywane do produkcji leków i wyrobów farmaceutycznych. Zawsze trzeba jednak sprawdzić, czy Twoja działalność nie obejmuje także przetwórstwa lub handlu detalicznego.

2. Czy na samym PKD 01.28.Z można być na ryczałcie?

Nie można tego przesądzić wyłącznie na podstawie kodu PKD. Zależy to od faktycznego zakresu działalności, rodzaju przychodów i zasad opodatkowania właściwych dla Twojego modelu biznesowego.

3. Czy działalność z PKD 01.28.Z zawsze jest zwolniona z VAT?

Nie. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje nowy limit zwolnienia podmiotowego VAT, ale trzeba też sprawdzić wyłączenia branżowe oraz rodzaj sprzedaży. Sam kod PKD nie daje automatycznego zwolnienia.

4. Czy przy sprzedaży ziół do firm potrzebna jest kasa fiskalna?

To zależy od modelu sprzedaży i przepisów o ewidencji sprzedaży. Przy sprzedaży B2B zasady mogą być inne niż przy sprzedaży dla konsumentów, ale każdą sytuację trzeba oceniać oddzielnie.

5. Czy PKD trzeba aktualizować do 2026 roku?

Tak, warto to zrobić. PKD 2025 obowiązuje od 1 stycznia 2025 r., a dla starszych wpisów przewidziano okres przejściowy do końca 2026 r. Po tym czasie może nastąpić automatyczne przeklasyfikowanie kodów nieaktualizowanych.

Podsumowanie

PKD 01.28.Z to kod dla działalności związanej z uprawą roślin przyprawowych, aromatycznych oraz roślin wykorzystywanych do produkcji leków i wyrobów farmaceutycznych. Może być dobrym wyborem dla firm rolniczych i zielarskich, ale tylko wtedy, gdy rzeczywiście odpowiada temu, co robisz w praktyce. Najważniejsze jest rozróżnienie między uprawą, przetwórstwem, handlem i sprzedażą detaliczną.

W 2026 roku szczególnie warto zwrócić uwagę na trzy obszary: PKD 2025, ryczałt oraz VAT. Do tego dochodzi kwestia kasy fiskalnej, jeśli sprzedajesz do konsumentów. Każdy z tych tematów zależy od szczegółów działalności, dlatego przed decyzją dobrze jest zweryfikować faktyczny zakres usług i sprzedaży oraz ewentualne wyłączenia.

Sprawdź powiązane kody PKD w TwojePKD.pl