Osobiste Konto Inwestycyjne w Senacie. Zasady i limity OKI

Ustawa o Osobistych Kontach Inwestycyjnych trafiła pod obrady Senatu. 21 lipca 2026 r. senacka Komisja Budżetu i Finansów Publicznych zarekomendowała jej przyjęcie bez poprawek, a 22 lipca rozpoczęło się posiedzenie izby, podczas którego ustawa ma zostać rozpatrzona. OKI ma umożliwić inwestowanie bez 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych, ale tylko w ramach określonych zasad i limitów.

Osobiste Konto Inwestycyjne w Senacie – co wydarzyło się 21 i 22 lipca?

Projekt OKI przeszedł już etap sejmowy. Sejm uchwalił ustawę 3 lipca 2026 r. i tego samego dnia przekazał ją do Senatu. 21 lipca senacka Komisja Budżetu i Finansów Publicznych rozpatrzyła ustawę i zarekomendowała jej przyjęcie bez poprawek. Ustawa znalazła się następnie w porządku 63. posiedzenia Senatu rozpoczętego 22 lipca 2026 r.

Rekomendacja komisji jest ważnym sygnałem, ale sama nie przesądza o ostatecznym wyniku głosowania. Do czasu zakończenia procesu legislacyjnego zasady OKI należy opisywać jako planowane, a nie obowiązujące.

Czym ma być Osobiste Konto Inwestycyjne?

Osobiste Konto Inwestycyjne, w skrócie OKI, ma być dobrowolnym rachunkiem przeznaczonym dla pełnoletnich osób fizycznych. Za jego pośrednictwem będzie można oszczędzać i inwestować między innymi w akcje, fundusze inwestycyjne, obligacje oraz wybrane produkty oszczędnościowe.

Najważniejszą zachętą ma być rezygnacja z klasycznego 19-procentowego podatku od dochodów kapitałowych, nazywanego podatkiem Belki. W ramach OKI podatek nie byłby naliczany od każdej osiągniętej dywidendy, odsetek czy zysku ze sprzedaży instrumentu. Projekt przewiduje jednak odrębny podatek od wartości aktywów, gdy przekroczone zostaną odpowiednie limity.

OKI nie ma być rozwiązaniem wyłącznie emerytalnym. Zgodnie z założeniami środki będzie można wpłacać i wypłacać bez konieczności czekania do osiągnięcia określonego wieku. To jedna z podstawowych różnic między OKI a IKE i IKZE.

Limit 100 tys. zł i limit 25 tys. zł – jak należy je rozumieć?

Projekt przewiduje dwa powiązane progi:

• 100 000 zł – limit odnoszący się do łącznej wartości aktywów inwestycyjnych i oszczędnościowych zgromadzonych w OKI,
• 25 000 zł – limit dotyczący części oszczędnościowej, czyli między innymi lokat i skarbowych obligacji oszczędnościowych.

Przykładowo osoba posiadająca w OKI akcje i fundusze o wartości 75 tys. zł oraz lokaty o wartości 25 tys. zł mieściłaby się w obu limitach. Łączna wartość aktywów wyniosłaby 100 tys. zł, a część oszczędnościowa nie przekroczyłaby 25 tys. zł.

Inaczej wyglądałaby sytuacja przy 60 tys. zł w aktywach inwestycyjnych i 40 tys. zł na lokatach. Łączna wartość nadal wynosiłaby 100 tys. zł, ale część oszczędnościowa przekraczałaby swój limit o 15 tys. zł. Ta nadwyżka miałaby znaczenie przy ustalaniu podstawy podatku od wartości aktywów.

Jeżeli natomiast całość aktywów inwestycyjnych wynosiłaby 120 tys. zł, nadwyżka ponad limit ogólny wyniosłaby 20 tys. zł. Przykłady są uproszczone – projekt zakłada szczegółowy sposób ustalania wartości aktywów, uwzględniający ich wyceny i okres utrzymywania na rachunku.

Czy OKI naprawdę będzie bez podatku Belki?

W założonym modelu dochody osiągane z aktywów na OKI nie mają podlegać standardowemu 19-procentowemu podatkowi od zysków kapitałowych. Nie oznacza to jednak, że korzystanie z rachunku zawsze będzie całkowicie wolne od podatku.

Po przekroczeniu limitu 25 tys. zł dla części oszczędnościowej lub 100 tys. zł dla łącznej wartości aktywów ma pojawić się podatek od wartości aktywów. Podstawą ma być suma:

1. nadwyżki wartości części oszczędnościowej ponad 25 tys. zł,
2. nadwyżki łącznej wartości aktywów ponad 100 tys. zł, pomniejszonej o nadwyżkę części oszczędnościowej uwzględnioną już wcześniej.

Taka konstrukcja ma zapobiegać podwójnemu opodatkowaniu tej samej kwoty. Podatek ma odnosić się do wartości aktywów, a nie do faktycznie osiągniętego zysku. To istotna różnica w porównaniu z podatkiem Belki.

Skąd wynika planowana stawka 0,85% w 2027 r.?

Zgodnie z projektem stawka podatku od wartości aktywów ma odpowiadać 19% stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedzającego dany rok podatkowy. Ministerstwo Finansów wskazuje, że dla 2027 r. stawka ma wynieść 0,85%.

Nie jest to więc stawka ustalona na stałe dla wszystkich kolejnych lat. Jej wysokość będzie zależeć od stopy referencyjnej NBP w ustawowo określonym dniu.

Od 2030 r. kwota aktywów korzystających ze zwolnienia ma być dodatkowo waloryzowana o wskaźnik inflacji z pierwszych trzech kwartałów poprzedniego roku.

Kto będzie mógł otworzyć OKI?

Umowę o prowadzenie OKI ma móc zawrzeć osoba pełnoletnia. Jedna osoba będzie mogła posiadać kilka rachunków OKI, prowadzonych nawet przez różne instytucje. Nie oznacza to jednak zwielokrotnienia limitów – limity podatkowe dotyczą osoby i łącznej wartości aktywów, a nie każdego rachunku osobno.

OKI mają oferować między innymi:

• banki,
• domy maklerskie,
• fundusze inwestycyjne,
• zakłady ubezpieczeń,
• dobrowolne fundusze emerytalne.

Podstawowe czynności, takie jak otwarcie rachunku, wpłata i wypłata środków, mają być wolne od opłat. Nie należy jednak utożsamiać tego z całkowitym brakiem wszystkich kosztów. Poszczególne instytucje mogą pobierać opłaty związane na przykład z obrotem instrumentami, zarządzaniem funduszem lub innymi usługami, jeżeli pozwolą na to przepisy i warunki oferty.

OKI a IKE i IKZE – najważniejsza różnica

IKE i IKZE są rozwiązaniami ukierunkowanymi przede wszystkim na długoterminowe oszczędzanie emerytalne. Preferencje podatkowe są tam powiązane z warunkami dotyczącymi wieku, okresu oszczędzania lub sposobu wypłaty.

OKI ma zapewniać większą płynność. Posiadacz rachunku będzie mógł wypłacać środki w dowolnym momencie, bez emerytalnego charakteru produktu. W zamian system ma być oparty na limitach wartości aktywów i podatku od wartości nadwyżki, a nie na warunkach wypłaty po osiągnięciu określonego wieku.

Dlatego wybór między OKI, IKE i IKZE nie powinien opierać się wyłącznie na haśle „bez podatku”. Znaczenie mają cel inwestowania, planowany okres, częstotliwość wypłat, rodzaj aktywów, koszty instytucji oraz indywidualna sytuacja podatkowa.

Czy OKI jest związane z prowadzeniem firmy albo kodem PKD?

Nie. Osobiste Konto Inwestycyjne ma być rachunkiem dla osób fizycznych, a nie rachunkiem firmowym powiązanym z konkretnym rodzajem działalności gospodarczej. Ustawa nie przypisuje OKI do żadnego kodu PKD.

Temat może być interesujący także dla przedsiębiorców inwestujących prywatne środki, ale samo prowadzenie działalności nie jest warunkiem skorzystania z rachunku. Nie należy również ujmować prywatnych wpłat na OKI jako wydatków firmowych bez odrębnej podstawy prawnej.

Kiedy przepisy o OKI mogą wejść w życie?

Planowany termin rozpoczęcia stosowania nowych zasad to 1 stycznia 2027 r. Termin ten pozostaje jednak zależny od zakończenia procesu legislacyjnego i ostatecznego brzmienia ustawy.

Po decyzji Senatu ustawa może wrócić do Sejmu, jeżeli senatorowie przyjmą poprawki albo podejmą uchwałę o jej odrzuceniu. Następnie ustawa trafi do Prezydenta. Dopiero podpis i publikacja w Dzienniku Ustaw pozwolą mówić o obowiązującym prawie.

Co warto sprawdzić przed otwarciem OKI?

1. Status ustawy. Nie podejmuj decyzji wyłącznie na podstawie projektu lub zapowiedzi.
2. Zakres dostępnych aktywów. Oferta banku może różnić się od oferty domu maklerskiego lub funduszu.
3. Łączną wartość wszystkich OKI. Kilka rachunków nie ma oznaczać kilku niezależnych limitów.
4. Udział części oszczędnościowej. Limit 25 tys. zł mieści się w limicie 100 tys. zł.
5. Koszty inwestowania. Bezpłatne podstawowe czynności nie muszą oznaczać braku prowizji i opłat za produkty.
6. Ryzyko inwestycyjne. Preferencja podatkowa nie chroni przed spadkiem wartości akcji, funduszu czy obligacji rynkowej.

Najczęstsze pytania o Osobiste Konto Inwestycyjne

Czy OKI już obowiązuje?

Nie. Na 22 lipca 2026 r. ustawa znajduje się w Senacie. Planowany start systemu to 1 stycznia 2027 r., ale termin zależy od zakończenia procesu legislacyjnego.

Czy limit wynosi 125 tys. zł?

Nie. Limit 25 tys. zł dla części oszczędnościowej mieści się w limicie 100 tys. zł odnoszącym się do całości aktywów.

Czy na OKI będzie można trzymać wyłącznie akcje?

Nie. Projekt przewiduje szerszy katalog aktywów inwestycyjnych i oszczędnościowych, między innymi fundusze, obligacje i lokaty. Konkretna oferta będzie zależeć od instytucji prowadzącej rachunek.

Czy jedna osoba będzie mogła mieć więcej niż jedno OKI?

Tak, projekt dopuszcza kilka rachunków. Limity podatkowe mają jednak dotyczyć łącznie aktywów danej osoby.

Czy 0,85% będzie pobierane od całego rachunku?

Nie według opisywanego projektu. Podatek od wartości aktywów ma dotyczyć podstawy wynikającej z nadwyżek ponad ustawowe limity. Szczegółowe wyliczenie będzie zależeć od przepisów i danych przekazanych przez instytucje prowadzące OKI.

Podsumowanie

Osobiste Konto Inwestycyjne ma połączyć swobodny dostęp do środków z preferencją podatkową dla oszczędzających i inwestujących. Najważniejsze planowane parametry to 100 tys. zł łącznego limitu aktywów, 25 tys. zł w części oszczędnościowej oraz podatek od wartości nadwyżki, którego prognozowana stawka na 2027 r. wynosi 0,85%.

Na dziś najważniejsze jest jednak zastrzeżenie legislacyjne: ustawa znajduje się w Senacie i jeszcze nie obowiązuje. Ostateczne zasady należy oceniać dopiero po zakończeniu prac parlamentarnych, podpisie Prezydenta i publikacji ustawy.

Źródła

• Senat RP – porządek 63. posiedzenia i informacja o ustawie o osobistych kontach inwestycyjnych
• Senat RP – prace komisji senackich 21 lipca 2026 r.
• Ministerstwo Finansów – rząd przyjął projekt ustawy o OKI
• Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – projekt ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych

Materiał ma charakter informacyjny i opisuje stan prac legislacyjnych na 22 lipca 2026 r. Nie stanowi porady inwestycyjnej ani podatkowej.